ciasteczkaWażne: Pozostawiamy ciasteczka. Przeglądając nasz serwis AKCEPTUJESZ naszą politykę prywatnościOK, schowaj.

 

Magazyn Turystyczno-Krajoznawczy GÓRY IZERSKIE

GÓRY IZERSKIE na wyciągnięcie ręki
 

• start  » Z góry  » Pogrzeb świeradowskiego Flinsa

Napisany: 2020-10-20

Pogrzeb świeradowskiego Flinsa


Powojenna pocztówka z Gór Izerskich przedstawiająca schronisko PTTK „Na Stogu Izerskim” (źródło: domena publiczna)

W Niemczech nazwa Flinsberg występuje czterokrotnie, jako trzy ojkonimy i jeden oronim: dwie miejscowości w Bawarii, jedna w Turyngii oraz wzgórze (535 m n.p.m.) w Mainhardter Wald (część Lasu Szwabsko-Frankońskiego) na północy Badenii-Wirtembergii. Liczne na nim stanowiska krzemienia, kwarcu i innych skał krystalicznych oraz osadowych są chronione w rezerwacie przyrody. Czy i tam ukryto złoty posąg boga śmierci i życia, noszącego na barku lwa, skoro wzgórze zowie się Flinsberg?
W polskiej publicystyce krajoznawczej i we współczesnym piśmiennictwie internetowym napotkać można niekiedy negatywne oceny pod adresem Komisji Urzędowych Nazw Miejscowości, która mocą Zarządzenia Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z 7 maja 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości nadała Flinsbergowi nazwę Świeradów Zdrój (podówczas bez łącznika „-”). Wprowadzenie nazwy uświetniającej Św. Świerada – małopolskiego pustelnika i świętego Kościoła Katolickiego i mnie nastraja krytycznie. Ani, wbrew twierdzeniom Stanisława Srokowskiego28 – przewodniczącego KUNM, eremita nie był w żaden sposób związany ze Śląskiem, a tym bardziej pograniczem śląsko-czesko-zagozdziańskim. Ani też nie pełnił misji chrystianizacyjnej i nie krzewił kultury zachodniej. Świeradów jest takim samym chrztem onomastycznym jak, dajmy na to Dzierżoniów, Kętrzyn, Giżycko, izerskie Orłowice itd.
Słusznie jednakże komisja nie zdecydowała się na lansowany przez niektórych regionalistów jako najwłaściwszy Lwiniec, bądź też przedkomisyjny Wieniec Zdrój (pierwsza polska, nieurzędowa nazwa Świeradowa). Żadna z tych nazw nie miała uzasadnienia. Z oczywistych powodów społecznych nie wchodziło też w grę pozostawienie nazwy niemieckiej. Szkoda jednak, że komisja, po wielokroć zupełnie trafnie dokonująca przekładów toponimicznych, nie zrobiła najprostszej rzeczy jaką powinna: zapomnieć o wszelkich bajaniach nt. Flinsa w XIX-wiecznej literaturze i prasie, a doszukać się rzeczywistego znaczenia słowa Flins, tj. krzemienia lub kwarcu.
Krzemieniec-Zdrój? Kwarców-Zdrój? Krzemienna Góra-Zdrój? Każda z nich byłaby nazwą historyczną i w pełni uzasadnioną dla kurortu u stóp gór bogatych w kwarc.

Arkadiusz Lipin

***

Referat ukazał się w okolicznościowej publikacji, 56 Ogólnopolski Zlot Sudeckich Przodowników Turystyki Górskiej. Stóg Izerski 13-15 października 2017 r., red. Krystyn Chudoba, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Delegatura Sudecka KTG ZG KTG Oddziału Wrocławskiego, Wrocław 2017, s. 29-40.


28) za: Zbigniew Mazur, Wspólne dziedzictwo?: ze studiów nad stosunkiem do spuścizny kulturowej na Ziemiach Zachodnich i Północnych, Instytut Zachodni, Poznań 2000, s. 311.

Pogrzeb świeradowskiego Flinsa do pobrania w formacie EPUB (~4,2 MB)

Tagi: · Świeradów-Zdrój · legendy

Linki: · Flins ubóstwiany · Perła nad Kwisą · Kopalnia kwarcu STANISŁAW · pl.wikipedia.org/wiki/Flins_(pomnik_przyrody)

© Góry Izerskie 2006-2020

http://www.goryizerskie.pl

kontakt redakcja facebook prywatność spis treści archiwum partnerzy też warto

 

 

 

Polecane: plomby gwarancyjne montaż haków holowniczych regały magazynowe sprzątanie Wrocław