Międzyzdroje
Wybierz się w rejs na podróż poślubna

Osada założona przed 1539 roku była sezonowo zamieszkiwana przez ptaszników. Pierwszy raz wymieniono ją wówczas w dokumentach podczas trwającego zażartego sporu między właścicielami dóbr navarovskich i frydlantskich. Ostatecznie w 1591 roku przeszła w ręce Frýdlantu. Wkrótce stała się osadą zamieszkiwaną głównie przez drwali, pasterzy, poszukiwaczy szlachetnych kamieni, a z czasem szklarzy oraz uciekinierów. W 1769r. osada liczyła siedem domów.

Być może jej charakterystyczny piramidalny kształt zainspirował szklarza Franza Antona Riedela gdy w 1828r. ustawił przy drodze biegnącej przez osadę kamienny pomnik by uczcić zgodę na budowę pierwszej huty szkła. Pomnik zadedykowany został zmarłemu w 1822r. hrabiemu Vilému Clamm-Gallasovi - synowi właściciela "państwa frydlanckiego" do którego należała Jizerka.

Od 1829r. huta w 3 piecach produkowała szkło dmuchane. Działała do 1886r., lecz już w w 1866r. opodal pierwszej Josef Riedel wybudował nową hutę, pracującą do 1911r.

Po 1945r. z Jizerki wysiedlono ludność niemiecką, a osada przypadła Czechosłowackim lasom państwowym, które osiedlały w niej robotników leśnych. Z czasem większość domów przeszła w ręce prywatne i dziś funkcjonują jako pensjonaty, dacze, bądź zwykłe domy mieszkalne.
Obecnie osada liczy 42 domy i 400. stałych mieszkańców.

W dawnym domu właściciela huty (Panský dům) znajduje się hotel, w dawnej szlifierni szkła, późniejszej gospodzie - pensjonat Pyramida, a w dawnej "nowej" hucie szkła - restauracja Sklárna. Dawna szkoła (wybudowana w 1889r.) swą siedzibę ma muzeum Gór Izerskich założone przez Czeskie Towarzystwo Ochrony Przyrody z Jablonca. Każdego roku muzeum odwiedza ok. 3tys. turystów co świadczy o jego sporej popularności.

W 1995r. Jizerkę ustanowiono rezerwatem architektury wiejskiej.

Opodal osady rozciąga się ścisły rezerwat przyrody "Rašeliniště Jizerky" obejmujący podobnie jak sąsiedni "Rašeliniště Jizery" i po polskiej stronie "Torfowiska Doliny Izery" najcenniejsze okazy przyrodnicze górnego biegu Izery i jej źródliska.

Jizerka stanowi cel wędrówek pieszych i narciarskich. Mimo położenia łatwo ją odwiedzić - z Orla przez turystyczne przejście graniczne na Izerze, lub z pobliskiego Kořenova bądź z kierunku Frydlantu poprzez Smědavę szosą.

Jizerka słynie również z Gnojnej Chaty (Misthaus). Zamieszkiwał ją niejaki Gustav Ginzel - Niemiec sudecki. Urodził się 28.lutego 1931r w Libercu.
Człowiek gór z krwi i kości! Pan Gustav podróżował po całym świecie zewsząd przywożąc rozmaite pamiątki. Gromadził je w swej Gnojnej Chacie - prywatnym "schronisku" gdzie każdy wędrowiec znalazł nocleg. W domu zawsze było wielu gości.
Podczas słynnego Sylwestra w namiotach wokół Gnojnej Chaty Pan Gustav gościł ponad 300 osób!
Niestety 28 sierpnia 1995r. podczas pobytu Pana Gustava w Australii, Gnojna Chata spłonęła wraz z całą bogatą kolekcją.
W 2000 roku Gustav Ginzel ze względów zdrowotnych wyprowadził się z Nowej Gnojnej Chaty w Jizerce, zaniechał podróży i przeniósł się do siostry w Niemczech.

Arkadiusz Lipin

Zobacz także

• Hnojny (Hnojowy) dům - Gnojna Chata
• Hojerův dům i Krzyż Männicha

Warto wiedzieć

 Aktualna pogoda        »» Prognoza

Sam zobacz