Bílá Smědá kilka kilometrów poniżej źródła. Jeszcze spokojny potok wpadając do głębokiej i wąskiej doliny połączy się z Černou i Hnědou Smědou (Czarną i Brunatną Smiedą) i razem gnając szaleńczo w dół stworzą bogatą w wodę rwącą rzekę Smědę (w granicach Polski - Witkę)

Zachodnią i południowo-zachodnią część gór odwadnia Nysa Łużycka. Poprzez Kotlinę Żytawską do Nysy wpada również Smědá zbierająca dopływy z północno-zachodnich stoków Smědávskej hory i Jizery oraz płd. Smreka. Innymi ważnymi dopływami Nysy są Jeřica, Řasnica i Lomnica.
Północną część gór odwaniają zaś Kwisa i Kamienica. Obie są dopływami Bobru. Kamienna natomiast, choć swój początek bierze w Karkonoszach, odwadnia znaczną część wschodnich Gór Izerskich i stanowi między pasmami granicę. Swe wody toczy do Bobru.

Środkową i południowo-wschodnią część gór odwadnia Izera, od której wzięły one swoją nazwę. Daleko w Czechach wpada do Łaby (źródła ma niedaleko w Karkonoszach), a ta do Morza Północnego. Tym samym przez Góry Izerskie przebiega dział wodny między zlewniami Bałtyku i Morza Północnego. Górny bieg Izery jest jedyny w swoim rodzaju. Ponieważ meandruje przez rozległą, niemal płaską Izerską Łąkę o bardzo małym nachyleniu, w samym sercu gór ma charakter rzeki nizinnej!

Spokojny nurt Izery na Kobylej Łące nie zdradza niszczycielskiej siły rzeki, jaka się ujawnia podczas roztopów i lipcowych opadów

Góry Izerskie są wielką "fabryką wody". Rzeki początkowo po łagodnych zboczach, w dalszym biegu spływają stromymi stokami, niezwykle gwałtownie, zwłaszcza podczas roztopów i obfitych letnich opadów. Te duże ilości wody musi przyjąć Pogórze Izerskie - region gęsto zasiedlony po obu stronach granicy polsko-czeskiej.

Ponieważ izerskie rzeki często występowały z brzegów, po katastrofalnej powodzi z 29.lipca 1897r., kiedy na terenie Gór Izerskich spadły rekordowe ilości deszczu, postanowiono zabezpieczyć region prze kolejnymi podobnymi wydarzeniami i wybudować kilka zapór w dolinach rzek.
Dawniej jedynymi naturalnymi zbiornikami wodnymi w Górach Izerskich były jeziorka bagienne, a sztucznymi tylko niewielkie stawy, służące do napędu pił i szlifierni szkła.
W Czechach do realizacji nowego projektu powołano spółkę "Wodna spółka do regulacji koryt rzecznych i do budowy zapór w dorzeczu Zgorzeleckiej Nysy". Profesor Otto Intze zaprojektował sześć zapór. Były to pierwsze zapory rzeczne na terenie Czech, więc budziły spore obawy. Ostatecznie wybudowano 5 ciężkich murowanych zapór: zaporę Harcovską, Bedřichovską, Mníšecką, Mlýnicką oraz zaporę Jablonecką. Jednego projektu - tamy na Jeřici - nie zrealizowano.

Tak wypoczywano nad jeziorem Souš w latach 60. ubiegłego wieku

W 1915r. zbudowano kolejne - tym razem ziemne - w dorzeczu Jizery. Jedna z nich, na Bíléj Desné, rok później tragicznie runęła zalewając kilka miejscowości poniżej i czyniąc ogromne spustoszenie w okolicy. Druga, Soušská dziś służy jako źródło pitnej wody dla Jablonca nad Nysą. Liberec zaś i Českolipsko zaopatruje zbiornik Josefův Důl (również z tamą ziemną), wybudowany w latach 1976–82.
W planach Ministerstwa rolnictwa ČR są kolejne trzy zapory w okolicach Hejnic. Jednak według licznych oponentów do ich budowy nie ma wystarczających przesłanek, tym bardziej, że doszłoby do zalania znacznych obszarów w parku krajobrazowym.

Niemcy zdecydowali się na zbiorniki na Pogórzu. W 1905 roku utworzono na Kwisie jezioro Leśniańskie, a w latach 1919-25 kilka kilometrów w górę rzeki - Jez. Złotnickie. Ponadto na oddzielającym Pogórze Izerskie od Kaczawskiego Bobrze, wybudowano serię mniejszych zapór Bóbr I, II i III oraz poniżej dużą tamę tworzącą Jezioro Pilchowickie.

Arkadiusz Lipin

Zobacz także

• Izera
• Kwisa
• Kamienna

Warto wiedzieć

2010-06-25

Izerska Baza Turystyczna »

Szukasz najlepszego miejsca na wczasy w górach?

Pokoje gościnne, kwatery prywatne, noclegi w górach, apartamenty i ho­tele w górach, agroturystyka...

IZERSKA BAZA TURYSTYCZNA! - dziesiątki ofert na dużą i małą kieszeń, dla każdego turysty!

Sam zobacz

2010-06-01

Osada Jeździecka BATA »

Przedwojenny, kamienno-ceglany dom, stajnia i zabudowania gospodarcze położone są na wysokości 760 m n.p.m. u podnóża południowych zboczy Gór Izerskich, skąd rozpościera się malowniczy widok na panoramę zachodnich Karkonoszy