Pierwszy w Świeradowie-Zdroju. Trzy dni literatury, kryminału i regionalnych tajemnic

Pierwszy festiwal literacki w Świeradowie-Zdroju - PITAWAL: 8, 9 i 10 października 2026

Świeradów-Zdrój dorobił nowego wydarzenie kulturalnego: Literackiego Festiwalu Kryminalnego. Program jest urozmaicony; solą festiwalu będzie to, co powinno oferować każde spotkanie z literaturą: spotkania autorskie. Nie zabranie jednak także czytania performatywnego, dyskusji oraz minitargów książki regionalnej. Wśród gości pojawią się m. in. Jolanta Kaleta, Jarosław Szczyżowski oraz Anna Szczypczyńska.
Pitawal Izerski. Literacki Festiwal Kryminalny swą nazwę zawdzięcza nazwę francuskiemu prawnikowi François Gayot de Pitaval (1673-1743), który spisał zbiór kronik karnych Causes célèbres et intéressantes dając początek nowego gatunkowi literackiemu. Cytując Wikipedię: „Z czasem zakres pojęcia rozszerzył się na opisy samych przestępstw, bez rozpraw. Pitawal zwykle opisuje wydarzenia stanowiące pewną całość tematyczną, np. najważniejsze wydarzenia na danym terenie, w określonym czasie, dotyczące konkretnych sprawców lub poszkodowanych, rodzajów przestępstw itp.
Pitawal Izerski zatem opisywać będzie to, co w lokalnej i regionalnej literaturze kryminalnej i nie tylko się działo niedawno i dzieje teraz.
Idea pitawalu — festiwalu literackiego, zrodziła się w Izerce — świeradowskiej bibliotece. Jej dyrektorka Krystyna Piotrowska, od dawna marzyła o zebraniu wszystkich autorów bywających w Świeradowie, w jednym terminie, na wspólnym ze Stacją Kultury wydarzeniu.
Współpraca tych dwóch instytucji od kilku lat owocuje ciekawymi spotkaniami z literaturą, więc nie powinien dziwić kolejny krok do większego formatu.
Świeradowski festiwal sięgając po tradycję pitawalu, przenosząc ją w Góry Izerskie, łączy kryminał z opowieściami wyrastającymi z tutejszych gór i dolin, a zarazem być może będzie inspirujący dla kolejnych, jeszcze nieodkrytych autorek i autorów.

Program I PITAWALU IZERSKIEGO zapowiada się wielce interesująco

Festiwal otworzy pies

Festiwal otworzy znana nie tylko z księgarskich półek, ale i filmowego ekranu Anna Szczypczyńska. Jej powieść dla dzieci i młodzieży Ametystowy pies stanie się bohaterem popołudnia 8 października.
Wieczorem, zaraz po spotkaniu z Panną Anną (jak się A. Szczypczyńska przedstawia w Internecie) autorka zamieni fotel i z gościni stanie się prowadzącą rozmowę ze S. Gortychem, autorem kryminałów karkonoskich.

Tego samego dnia, już w godzinach popołudniowych, Pitawal Izerski odwiedzi młodzież szkolną. Młodszych czytelników odwiedzi Krzysztof Koziołek — również osadzający niejedną ze swych fabuł czy to w Karkonoszach, czy to w dolnośląskim regionie.

Po czwartkowych emocjach kryminalnych, piątek zacznie się od stałej bywalczyni nadkwiskiego kurortu: spotkania z Jolantą Kaletą, autorką od lat wykorzystującą w swojej twórczości historię i tajemnice Dolnego Śląska.
Drugim punktem wieczoru będzie dyskusja między twórcami osadzającymi swe powieści w Górach Izerskich: Jolantą Kaletą, Mariuszem Gładzikiem, Mają Wesołowską, Hubertem Litwinionkiem oraz Joanną Krajewską.

Niekwestionowaną gwiazdą izerskiego festiwalu literackiego będzie Jolanta Kaleta

Zaczytana sobota

Finał Pitawalu Izerskiego przypadnie na sobotę 10 października. O godz. 15 z czytelnikami spotka się wiedźma izerska Anna Kruczkowska, z którą porozmawia Joanna Krajewska. Na godz. 16 zaplanowane jest spotkanie z Agnieszką A. Milewską, przepytywaną przez Dagmarę Dziubek.
Gwiazdą wieczoru będzie Jarosław Szczyżowski, który przed publicznością pojawi się o godzinie 18. Spotkanie z autorem poprowadzi Mariusz Gładzik.
Sobota będzie miała również targowy charakter. W godz. 15-20 w hali spacerowej będzie można nie tylko spotkać autorów i z nimi porozmawiać, ale przede wszystkim zakupić ich książki. To część festiwalu, która ma szczególnie mocno podkreślić jego izerski i dolnośląski charakter oraz stworzyć przestrzeń nie tylko dla znanych nazwisk, ale również dla autorów związanych z regionem.

Izerska Wiedźma - Anna Kruczkowska - przy herbacie porozmawia po kobiecemu

Początek literackiej historii?

Za organizacją Pitawalu Izerskiego stoją wspólnie dwie zacne, kulturalne instytucje: Miejska Biblioteka Publiczna Izerka oraz Miejskie Centrum Kultury, Aktywności i Promocji Gminy Stacja Kultury w Świeradowie-Zdroju. Partnerami festiwalu są Miasto Świeradów-Zdrój, Uzdrowisko Świeradów-Czerniawa, nasz magazyn turystyczno-krajoznawczy Góry Izerskie oraz Nadleśnictwo Świeradów.
Organizatorzy nie ukrywają, że pierwsza edycja jest początkiem i okazją do sprawdzenia takiej festiwalowej formuły. Idea jest jednak szersza: popularyzować czytelnictwo, zapraszać do Świeradowa-Zdroju rozpoznawalnych pisarzy, a jednocześnie dawać przestrzeń twórcom regionalnym i wykorzystywać niezwykły literacki potencjał Gór Izerskich oraz całego pogranicza.
Na trzy październikowe dni hala spacerowa Domu Zdrojowego zmieni się w dom literatury — forum pisarzy, czytelników, regionalistów i miłośników tajemnic. Jeśli spotka się ciepłym odbiorem publiczności i pierwszy Pitawal Izerski przyjmie się w Świeradowie-Zdroju, organizatorzy nie kryją, że mają nadzieję na coś trwałego.
"Być może właśnie tej jesieni rozpocznie się historia kolejnego, cyklicznego wydarzenia na kulturalnej mapie regionu", mówi Joanna Krajewska ze Stacji Kultury.

Pitawal Izerski — Literacki Festiwal Kryminalny odbędzie się 8, 9 i 10 października w Świeradowie-Zdroju, w hali spacerowej Domu Zdrojowego przy ul. 3 Maja. Wstęp na wydarzenia jest bezpłatny, jednak warto zabrać ze sobą odpowiedni zapas gotówki (wyrażony w kilku :-) portretach Władysława II Jagiełły), aby zakupić to, co autorzy ze sobą przywiozą: powieści, zbiory opowiadań, tomiki poezji i inne książki regionalne.