Trasy biegowe w okolicy Jakuszyc to bardzo bogata sieć naturalnych szlaków, dróg, ścieżek oraz torowisk, która zimą - pokryta grubą warstwa śniegu - odpowiednio utwardzona i wyrównywana jest profesjonalnym zapleczem narciarskim dla amatorów i wyczynowców.
W polskiej części gór istniejące trasy biegowe utrzymuje i wytycza nowe, Stowarzyszenie "Bieg Piastów". W Jakuszycach oprócz Ośrodka Narciarstwa Biegowego z wypożyczalnią sprzętu narciarskiego, znajduje się zaplecze noclegowe i gastronomiczne.
Połączone systemy tras czeskich i polskich stanowią niesamowitą atrakcję dla każdego miłośnika nordicu.
Trasy wytyczono, tak aby były ciekawe krajobrazowo i turystycznie oraz oferowały różne stopnie trudności. Wiele skrótów i łączników zapewnia wygodę w planowaniu przebiegu wg własnego uznania oraz przygotowania fizycznego.
Trasy wiodą między wytyczonymi numerowanymi punktami orientacyjnymi (PKT). Obowiązuje ruch prawostronny.
Trasy wyczynowe
Posiadają homologację światową FIS - Międzynarodowej Federacji Narciarskiej.
1. Trasa Unii Europejskiej - 7500m (CL, F) klasa D
2. Trasa Elektrowni Turów - 5005m A (Cl) klasa E
3. Trasa PKO Bank Polski - 5090m B (F) klasa E
4. Trasa Marszałkowska - 1000m (do 1.500m) klasa D
Trasy spacerowo-turystyczne
1.Trasa dla początkujących, (PKO BP)
- stopień trudności: bardzo łatwa
- start: PKT1 Polana Jakuszycka (884m n.p.m.)
- koniec: PKT3 Rozdroże pod Działem Izerskim (886m n.p.m.)
- opis: Rozpoczyna się na Polanie Jakuszyckiej i prowadzi przez PKT1A, tzw. Trasę Bodzką, położoną na wysokości 868m n.p.m. Dalej przez PKT2A lub torowiskiem do PKT2 - tzw. Ryzy (840m n.p.m. ostrym, krętym podejściem do PKT2A) aż do PKT3.
2. Trasy inhalacyjne A, B, C, D PZU Życie
- stopień trudności: zróżnicowany
- start: PKT3 Pod Działem Izerskim (860m n.p.m.)
- koniec: PKT3A, PKT3B, PKT10, PKT9 i PKT11 KGHM Polska Miedź (925m n.p.m.)
- opis: Trasy inhalacyjne podzielone są na cztery części:
- A - prosta
- B - łatwa
- C - ciekawa
- D - trudna (Prezesa)
- Za wyjątkiem trasy D są przystępne i niezbyt trudne. D wymaga umiejętności zjazdowych. Wszystkie trasy startują na Rozdrożu pod Działem Izerskim. Ponieważ są urozmaicone widokowo i terenowo - bardzo ciekawe. Trasa D do PKT11 jest jednokierunkowa, z pięknym widokiem na położoną w Czechach górę Bukovec i wieś Izerkę.
3. Trasa Straży Granicznej
- stopień trudności: dla początkujących
- start: PKT1 Polana Jakuszycka (886m n.p.m.)
- koniec: PKT4 turystyczne przejście graniczne do Mytin (CR)
- opis: Trasa jest łatwa. Opadaj łagodnie w do doliny Mielnicy. Poprowadzona jest torowiskiem Kolei Izerskiej - dawnej linii łączącej Jelenią Górę z czeskim Tanvaldem.
4. Trasa Koziniec
- stopień trudności: dla średnio zaawansowanych
- start: PKT3 Rozdroże pod Działem Izerskim (860m n.p.m.)
- koniec: PKT6 Przy Graniczniku (840m n.p.m.)
- opis: Biegnie do Orla wokół Kozińca. Na znacznej długości płaska. Trudniejszą część stanowi odcinek między PKT5A a PKT6. Istnieje jednak łatwiejszy wariant, biegnący od PKT5A przez PKT6A do PKT6. PKT5A (Pomnik Leśnika) stanowi dobry punkt widokowy na przepiękną Dolinę Górnej Izery oraz na górę Bukovec.
5. Trasa Izerska Hala
- stopień trudności: dla średnio zaawansowanych
- start: PKT7 Nad Kamionkiem (825m n.p.m.)
- koniec: PKT30 Chatka Górzystów (840m n.p.m.)
- opis: Trasa płaska. Ponieważ przez znaczny odcinek biegnie przez Izerską Łąkę - często zawiewana śniegiem. Przebiega starą drogą z Orla do Wielkiej Izery czyli czerwonym szlakiem turystycznym.
6. Trasa KGHM Polska Miedź
- stopień trudności: dla średnio zaawansowanych
- start: PKT7 Nad Kamionkiem (825m n.p.m.)
- koniec: PKT15 Samolot (995m n.p.m.)
- opis: Rozpoczyna ją PKT11 KGHM Polska Miedź w okolicy miejsca zwanego "Samolotem" To dobry punkt widokowy na okolicę. Atrakcyjny zjazd do PKT12 przy Rozdrożu Miedzianym (960 m n.p.m.). Innym wariantem - z PKT11 - jest urokliwy zjazd do PKT12 bądź też z PKT11 do PKT15 przy Słonecznej Polanie.
7. Trasa Krogulec
- stopień trudności: dla średnio zaawansowanych
- start: PKT12 Rozdroże Miedziane (960m n.p.m.)
- koniec: PKT15 Samolot (998m n.p.m.)
- opis: Na znacznym odcinku płaska. Między PKT12 a PKT13 jest często zawiewana. Od PKT13 Na Bagnie (985m n.p.m.) prowadzi lekkim zjazdem do lasu po drodze z muldami i dalej trudniejszym podbiegiem na Krogulec (1001m n.p.m.). Następny (łatwy) zjazd wokół Krogulca powraca do PKT13. Stąd znów podbieg do PKT14 (tzw. "Drzewa Lisa"). Stamtąd znów płaską trasą do PKT 15, na "Samolot". Krogulec oferuje ładne widoki.
8. Trasa Jeleniogórska
- stopień trudności: dla średnio zaawansowanych
- start: PKT15 Samolot (980m n.p.m.)
- koniec: PKT19 Spotkanie (954m n.p.m.)
- opis: Trasa Jeleniogórska to tak naprawdę system wielu wariantów. Między PKT15 i PKT16, czyli od "Samolotu" do Cichej Równi (1003m n.p.m.) trasa jest płaska i łagodna. Ale już pomiędzy Cichą Równią (PKT16) a Kamiennym Kamieniem (PKT17 - 980m n.p.m.) napotkamy zjazd. Od Kamiennego Kamienia (PKT17) w kierunku Odbudowanego Lasu (PKT18) prowadzi tzw. Trasa Wiosenna. Jej nazwa wywodzi się z faktu, iż śnieg zalega w tym miejscu aż do maja. Wariant między PKT15 a PKT17 to tzw. Trasa Maćkowiaka. Odcinek PKT17-PKT18 wiedzie do "Drzewa Lisa" i dalej Trasą TV Polonia, przez Trasę Ambonkową w kierunku PKT19 "Spotkania" (954m n.p.m.). Rzadkie zadrzewienie jest przyczyną częstego jej zawiewania. Końcówkę trasy stanowi łatwy zjazd.
9. Trasa Wołga, Górny Dukt Końskiej Jamy
- stopień trudności: dla średnio zaawansowanych
- start: PKT19 Spotkanie (954m n.p.m.)
- koniec: PKT1 Polana Jakuszycka (864m n.p.m.)
- opis: Początkowo płaska i łagodna, kończy się trudniejszym i wymagającym umiejętności zjazdem na Polanę Jakuszycką (PKT1). Krzyżuje się z trasami wyczynowymi. Zalecany powrót: PKT19 - PKT22 - PKT20B - PKT1.
10. Trasa Elektrowni Turów
- stopień trudności: dla średnio zaawansowanych
- start: PKT22 Rozdroże pod Cichą Równią (943m n.p.m.)
- koniec: PKT7 Nad Kamionkiem (825m. n.p.m.)
- opis: Łagodna trasa ze spadkiem w kierunku Orla. Przebiega w pobliżu Rozdroża pod Cichą Równią, a w dalszej części przecina tzw. Jelenią Łąkę. Narażona na zawiewanie śniegiem podczas złej pogody. Polecamy spacer przez 22A i 22B czyli przez Jelenią Łąkę i dalej Starą Drogą Celną.
11. Trasa Marszałkowska
- stopień trudności: dla początkujących
- start: PKT1 Polana Jakuszycka (864 m. n.p.m.)
- koniec: PKT20 Most na Kamiennej "Łąka Maliszewskiego" (855 m n.p.m.)
- opis: Łatwa i bardzo krótka trasa, polecana dla nowicjuszy. Można spróbować swoich sił, a jednocześnie podszkolić technikę.
12. Trasa Bez Łaski
- stopień trudności: dla średnio zaawansowanych
- start: PKT20 Most na Kamiennej "Łąka Maliszewskiego" (855m n.p.m.)
- koniec: PKT22 Rozdroże pod Cichą Równią (943m n.p.m.)
- opis: Trasa prowadzi przy źródle wody mineralnej PKT21 (858m n.p.m.) i przez Waloński Kamień (PKT21A). W końcowej części trasa jednokierunkowa z wąskim i wymagającym sporego wysiłku podbiegiem do PKT22.
13. Trasa Nowa górna
- stopień trudności: dla zaawansowanych
- start: PKT20 Most na Kamiennej "Łąka Maliszewskiego" (855m n.p.m.)
- koniec: PKT22 Rozdroże pod Cichą Równią (943m n.p.m.)
- opis: Trasa biegnie przez PKT21, PKT25, PKT27 i PKT28. Składa się między innymi z długiego podbiegu i zjazdu w lesie o umiarkowanym nachyleniu. Od PKT27 rozpoczyna się zjazd Drogą Szklarską do PKT 22. Trasa wymaga umiejętności zjazdowych - w środkowym odcinku istnieje ryzyko zjechania do strumienia Ciekoń.
- Między PKT26 i PKT27 znajduje się trudniejszy jednokierunkowy podbieg.
- UWAGA: Na trasach można spotkać psie zaprzęgi - lepiej zejść im z trasy.
14. Trasa Radiowej Jedynki (żółto-zielona)
- stopień trudności: spacerowa / dla średnio zaawansowanych (2 warianty)
- start: PKT1 Polana Jakuszycka (864m n.p.m.)
- koniec: PKT1 Polanie Jakuszyckej
- opis: Trasa rozpoczyna się w PKT1 na Polanie Jakuszyckiej, a dalej prowadzi Dolnym Duktem Końskiej Jamy do PKT22 na Rozdrożu pod Cichą Równią (943m n.p.m.). Stąd wiedzie częściowo przez trasę Kopalni Turów i Elektrowni Turów do PKT19 "Spotkania" skąd powraca Górnym Duktem Końskiej Jamy na Rozdroże pod Cichą Równią, a następnie do Polany Jakuszyckiej dwoma wariantami: Żółtym dla średnio zaawansowanych, lub Zielonym dla spacerujących na nartach i idących godnie, również na nartach.
- UWAGA: Tutaj również można natknąć się na psie zaprzęgi.
Opracowanie Arkadiusz Lipin